ECLI:NL:RBAMS:2020:5162

Rechtbank Amsterdam · 04-09-2020 · zaaknummer C/13/687313 / KG ZA 20-644

Inhoudsindicatie

Sinds ongeveer tien jaar is (zowel kerkenrechtelijk als civielrechtelijk) geprocedeerd over de vraag of de charitatieve instelling Het Maagdenhuis (opgericht in 1570 als weeshuis voor Rooms Katholieke meisjes) een civielrechtelijke stichting is, zoals sinds jaar en dag in het Handelsregister staat, of een zelfstandig onderdeel van het R.K. Kerkgenootschap. Op 30 juni 2020 heeft het gerechtshof Amsterdam voor recht verklaard dat het Maagdenhuis een zelfstandig onderdeel is van het R.K. Kerkgenootschap. Daarbij zijn de civielrechtelijke bestuurders van het Maagdenhuis, uitvoerbaar bij voorraad, veroordeeld om – kort gezegd – mee te werken aan de overname van het bestuur door de bestuurders die door de bisschop zijn benoemd. De door de bisschop benoemde bestuurders hebben vervolgens bestuurshandelingen verricht en laten weten dat het Maagdenhuis onder hun bestuur geen cassatieberoep zal instellen. Het arrest bevat een aantal verklaringen voor recht. Dat zijn geen constitutieve uitspraken, die op zichzelf een rechtstoestand creëren of tenietdoen, maar declaratoire uitspraken, die naar hun aard niet voor tenuitvoerlegging vatbaar zijn. Om de feitelijke toestand, zoals die sinds jaren bestaat, in overeenstemming te brengen met de nieuw door het Hof vastgestelde rechtstoestand zijn dan ook nadere uitvoeringshandelingen nodig. Vandaar dat het bisdom naast de verklaringen voor recht in de bodemzaak een gebod heeft gevorderd en verkregen jegens het Maagdenhuis en haar bestuurders om aan de nieuwe bestuurders volledige en onvoorwaardelijke toegang tot de administratie van het Maagdenhuis te verlenen, en met hen in overleg te treden om hen in staat te stellen het bestuurderschap uit te oefenen. Anders dan de verklaringen voor recht is dat gebod wel uitvoerbaar bij voorraad. Als de verklaringen voor recht gezag van gewijsde hebben, zou het bisdom zo nodig nadere vorderingen tegen het Maagdenhuis c.s. kunnen instellen om ervoor te zorgen dat de door haar aangewezen bestuurders die functie ook werkelijk kunnen uitoefenen. Wat in ieder geval niet kan, nu het arrest nog niet onherroepelijk is, is de verklaringen voor recht op eigen houtje ‘tenuitvoerleggen’ door daarmee naar het Handelsregister te gaan of als nieuwe bestuurders het personeel aanschrijven. Zich met deze niet onherroepelijke verklaringen voor recht in de hand uitroepen tot het enige echte Maagdenhuis en de zittende bestuurders beletten als Maagdenhuis in cassatie te gaan van het in hun nadeel gewezen arrest, is zonder meer onrechtmatig. De vordering tot nakoming van het arrest wordt daarom afgewezen. Zie ook (ECLI:NL:RBAMS:2020:5164)

Rechters

• A.J. Beukenhorst

Advocaten

• A.F.J.A. Leijten
• I. Koudstaal
• J. Struycken
• J.G.A. Struycken

Gemachtigden en juristen in deze zaak

In deze uitspraak zijn geen gemachtigden of juristen met naam genoemd.