Kern van de website
Jurist of advocaat — wat mag wie?
Een jurist kan vrijwel hetzelfde juridische werk doen als een advocaat. Het verschil zit in een beperkt aantal procedures waarvoor de wet een advocaat verplicht stelt. Hieronder staat per rechtsgebied wat een jurist doorgaans wél kan doen, en waar een advocaat nodig is.
Dit is een vereenvoudigd overzicht, geen juridisch advies over jouw zaak. Twijfel je? Beschrijf je situatie — dan kijken juristen en advocaten uit ons netwerk mee.
In bestuursrechtelijke zaken — procedures tegen school, UWV, gemeente, ministeries of andere bestuursorganen — kan een jurist doorgaans vrijwel alles doen wat een advocaat ook kan, omdat de Awb geen verplichte advocaatstelling kent. Dat is een van de rechtsgebieden waar het verschil tussen jurist en advocaat het kleinst is.
Per rechtsgebied
| Rechtsgebied | Jurist kan meestal | Jurist kan meestal niet |
|---|---|---|
| Bestuursrecht | Bezwaar, beroep, Woo-verzoeken, zienswijzen | Niets specifieks; advocaat meestal niet verplicht |
| Omgevingsrecht | Bezwaar tegen vergunningen, handhaving | Geen specifieke beperking |
| Onderwijsrecht | Klachten, bezwaar, beroep, geschillen | Geen specifieke beperking |
| Sociaal zekerheidsrecht | UWV-, SVB- en bijstandsprocedures | Geen specifieke beperking |
| Ambtenarenrecht | Bezwaar en beroep tegen overheidsbesluiten | Geen specifieke beperking |
| Vreemdelingenrecht | Procedures bij IND en rechtbank | Cassatieprocedures niet zelfstandig |
| Asielrecht | Asielprocedures begeleiden | Cassatieprocedures niet zelfstandig |
| Belastingrecht | Bezwaar, beroep, fiscale advisering | Cassatie bij Hoge Raad niet zelfstandig |
| Toeslagenrecht | Bezwaar en beroep | Geen specifieke beperking |
| Woo/AVG | Verzoeken en procedures | Geen specifieke beperking |
| Arbeidsrecht | Advies, onderhandelingen, kantonzaken | Verplicht advocaatoptreden in hoger beroep |
| Huurrecht | Procedures bij kantonrechter | Hoger beroep zonder advocaat |
| Consumentenrecht | Procedures bij kantonrechter | Hoger beroep zonder advocaat |
| Contractenrecht | Advies en procedures eerste aanleg | Hoger beroep zonder advocaat |
| Ondernemingsrecht | Advies en procederen waar toegestaan | Sommige procedures bij Ondernemingskamer vereisen advocaat |
| Vennootschapsrecht | Advies, oprichting, geschillen | Diverse hogere procedures vereisen advocaat |
| Faillissementsrecht | Ondersteuning en advisering | Curator worden zonder benoeming door rechtbank |
| Insolventierecht | Advies en ondersteuning | Curatorschap zonder benoeming |
| Aansprakelijkheidsrecht | Schadeclaims en procedures | Hoger beroep zonder advocaat |
| Bouwrecht | Advies, bezwaar, arbitrageondersteuning | Hoger beroep zonder advocaat |
| Vastgoedrecht | Koopgeschillen, advies | Hoger beroep zonder advocaat |
| Intellectueel eigendomsrecht | Advies en sommige procedures | Diverse gespecialiseerde procedures vereisen advocaat |
| ICT-recht | Advies en contracten | Hoger beroep zonder advocaat |
| Mediarecht | Advies en procedures | Hoger beroep zonder advocaat |
| Persrecht | Advies en procedures | Hoger beroep zonder advocaat |
| Mensenrechtenrecht | Procedures bij nationale instanties | Niet optreden als advocaat waar verplicht |
| EVRM-recht | Klachten opstellen, adviseren | Geen vertegenwoordiging waar advocaat wettelijk vereist is |
| Strafrecht | Ondersteunen, onderzoek doen | Als raadsman optreden in strafzaken |
| Strafprocesrecht | Adviseren | Verdachte als advocaat verdedigen |
| Jeugdstrafrecht | Adviseren | Als strafrechtadvocaat optreden |
| Tuchtrecht | Vertegenwoordigen in veel tuchtzaken | Afhankelijk van specifiek tuchtcollege |
| Staatsrecht | Adviseren, procedures | Geen specifieke beperking |
| Constitutioneel recht | Adviseren en procederen | Geen specifieke beperking |
| Europees recht | Adviseren en procederen | Geen specifieke beperking |
| Internationaal publiekrecht | Adviseren | Vertegenwoordiging van staten vereist mandaat |
| Internationaal privaatrecht | Adviseren en procederen | Hoger beroep zonder advocaat |
| Aanbestedingsrecht | Advies en bezwaar | Kort geding hoger beroep zonder advocaat |
| Gezondheidsrecht | Klachten en procedures | Hoger beroep zonder advocaat |
| Jeugdrecht | Advies en procedures | Bepaalde familierechtelijke hogere procedures |
| Familierecht | Echtscheiding voorbereiden, advies | Verplichte advocaatprocedures zoals echtscheidingsverzoek |
| Erfrecht | Advies en afwikkeling | Hoger beroep zonder advocaat |
| Pensioenrecht | Advies en procedures | Hoger beroep zonder advocaat |
| Verzekeringsrecht | Claims en procedures | Hoger beroep zonder advocaat |
| Financieel recht | Advies en procedures | Hoger beroep zonder advocaat |
| Bankrecht | Advies en procedures | Hoger beroep zonder advocaat |
| Energierecht | Advies en bezwaar | Geen specifieke beperking |
| Milieurecht | Bezwaar en beroep | Geen specifieke beperking |
| Natuurbeschermingsrecht | Bezwaar en beroep | Geen specifieke beperking |
| Agrarisch recht | Advies en procedures | Geen specifieke beperking |
| Dierenrecht | Advies en procedures | Geen specifieke beperking |
| Maritiem recht | Advies en procedures | Hoger beroep zonder advocaat |
| Luchtvaartrecht | Advies en procedures | Hoger beroep zonder advocaat |
| Ruimterecht | Advies | Geen specifieke beperking |
| Kerkgenootschapsrecht | Advies en procedures | Hoger beroep zonder advocaat |
| Verenigingsrecht | Advies en procedures | Hoger beroep zonder advocaat |
| Stichtingenrecht | Advies en procedures | Hoger beroep zonder advocaat |
| Medezeggenschapsrecht | Ondersteuning OR/MR/SR | Geen specifieke beperking |
| Klokkenluidersrecht | Melden, adviseren, procederen | Geen specifieke beperking |
| Executierecht | Advies en verweer | Deurwaardersbevoegdheden uitoefenen |
| Incassorecht | Vorderingen innen | Executiemaatregelen als deurwaarder |
| Notarieel recht | Adviseren | Notariële akten passeren |
| Procesrecht | Processtukken opstellen | Procedures voeren waar advocaat verplicht is |
| Bestuursprocesrecht | Procederen als gemachtigde | Geen specifieke beperking |
| Cyberrecht | Advies en procedures | Hoger beroep zonder advocaat |
Bron: indeling van rechtsgebieden volgens Rechtspraak.nl.
Wat een jurist niet kan
Een jurist kan vrijwel hetzelfde juridische werk doen als een advocaat, behalve dit:
- Als advocaat optreden in procedures waar een advocaat wettelijk verplicht is.
- Het wettelijke advocatenverschoningsrecht hebben.
- De titel “advocaat” voeren zonder inschrijving bij de Nederlandse Orde van Advocaten.
- Cassatieberoep bij de Hoge Raad der Nederlanden instellen als cassatieadvocaat.
- Notariële akten opmaken (dat is voor een notaris).
- Ambtshandelingen van een gerechtsdeurwaarder verrichten.
- Een verdachte als raadsman in strafzaken verdedigen zoals een advocaat dat kan.
Heb je een advocaat nodig voor een procedure waarin dat wettelijk verplicht is? Dan kun je terecht bij een advocaat die is ingeschreven bij de Nederlandse Orde van Advocaten. Ook advocaten zijn lid van dit platform.